Kuzu Göbeği,Morel Mantarı Yetiştirmek Para Kazanmak

emine Emine Fire Avatar

Kuzu Göbeği,Morel Mantarı Yetiştirmek Para Kazanmak

(Morchella esculenta)

kuzugobegimantari1

Morchella esculenta, Morel mantarıolarak da bilinen Kuzu Göbeği mantarı doğadan yaygın olarak toplanan ve yurtdışına kurutulmuş veya dondurulmuş olarak ihraç edilen bir mantar türüdür. Kuzu göbeği  mantarı çok kıymetli ve pazar payı yüksek  bir mantar olmasına karşın doğada bulunabilirliği azdır ve ihracat süresi doğada bulunabildiği süre ile kısıtlıdır 

 

Kuzu göbeği mantarının kültür mantarı olarak üretilmesi ile yıl boyunca üretimi ve satışı  mümkün hale gelecektir 

 

Morchella türlerinin uzun yıllar boyunca suni kültürü yapılamamıştır.Genellikle doğadan toplamakla birlikte,bazı materyaller üzerinde suni olarak kültürü yapılmaktadır.

 

kuzugobegimantari2

KUZU GÖBEGİ, MOREL MANTARI MİSELİ İÇİN ERKEL FİRMASINI ARAYA BİLİRSİNİZ
http://erkel.net.tr/misel-cesitleri/erkel-me-kuzu-gobegi-mantari/

KUZU GÖBEGİ MANTARI Agırlıklı olarak Yanmış orman toprağında gelişen ve yetişen bir türdür.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

KOZAK YAYLASINDA (BERGAMA-İZMİR) YETİŞEN VE İHRAÇ POTANSİYALİ OLAN KUZU GÖBEĞİ (MORCHELLA) MANTARLARI
Doç. Dr. Fahrettin Gücin
U.Ü. Fen-Ed Fak. Biyoloji Böl., Bursa

Anahtar Kelimeler= Mantar, Kuzu göbeği,

Mantarı, Morchella (Moreîs). 

 

ÖZET

Bilindiği gibi yurdumuzun özellikle çam ormanlarının bulunduğu bazı yerlerinde her yıl bahar aylarında iklim şartları uygun olarak gelişmiş ise yoğun bir "Kuzu Göbeği" mantarlarını (Morchella spp.) toplama uğraşı vardır. Bu yerlerden en iyi bilineni-ve yaygın bir toplamaya maruz kalanı Kozak Yaylasıdır. Özellikle Nisan sonu Mayıs başında yöreden toplanan Kuzu Göbeği mantarları yurtdışına taze ve kurutulmuş olarak ihraç edilip yöre halkına bir gelir sağlamaktadır. Burada yörede yetiştiği bilinen Morchella cinsine ait türler ve varyeteler belirlenerek tanıtılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu mantarların doğadaki durumu tartışılmıştır. 

 sekil1morchellaninhayatdevri

GİRİŞ 

Morchella cinsi mantarlar Ascomycetes sınıfının Pezizales takımının Morchellaceae familyasına dahil olan ve yurdumuzda "Kuzu Göbeği" diye daha sık olarak bilinen mantarlardır. Bunlar özellikle ve çoğunlukla çam ormanlarında ve bahar aylarında iklim şartlan uygun olduğunda ortaya çıkarlar. Lezzeti açısından aranılan bir mantar grubu olduğu için de çok fazla ilgiye mazhar olmuşlardır. Ancak bu ilgiyi arttıran bir diğer unsur da onların yurt dışından özellikle Avrupa ülkelerinden gittikçe artan bir oranda istenilmesi ve karşılığında toplayıcılara bir gelir kazandırmasıdır. Morchella mantarlarının sahip olduğu bu ihraç potansiyeli yurdumuzun bazı yörelerinde bahar ayları ortasında bir toplama uğraşına ve hareketine neden olmaktadır. Bu yöreleri sıralamak gerekirse şunu hemen belirtmek gerekir ki en başta İzmir-Bergama ilçesinin Kozak yaylası gelir. Daha sonra Muğla, Kastamonu, Aydın, Denizli, Sinop, Çanakkale, Balıkesir civarlarını zikrederek az miktarlarda da olsa tüm yurdumuzda toplama ve satma işlemine şahit olmak mümkündür. Hatta Erzurum´un Şenkaya İlçesinde bile biz böyle bir toplama işlemine rastlamıştık. Toplatma işlemi sermaye sahiplerince orga ize edilerek her köyde bir aracı vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. Toplanan mantarlar daha önceleri kurutularak (ipe dizmek suretiyle) satılırken son senelerde toplama günü akşamı köye gelen alıcıların ekiplerince taze olarak alınmakta ve hemen hava alanına sahip ilimize götürülmekte (yöremizde İzmir), üç kg´lık özel paketler halinde (ihraç eden firmanın hazırladığı) istiflenerek ve yine taze olarak yurt dışına ihraç edilebilmektedir. Ayrıca kurutulmuş olan örnekler de ihraç edilmektedir. Her yıl bu işlem böylece tekrarlanmaktadır. Ancak şunu ilave etmek gerekir ki toplayıcılar ki bunların büyük bir kısmını sakin bir dönem olduğu için köy halkı teşkil etmektedir. Topladıkları mantarların pek azını kendisi yemektedir. Belki de sadece bir tadımlık olarak. İşte biz Morchella mantarlarının yoğun bir şekilde toplama işlemine maruz kaldığı Bergama´nın Kozak yaylasında yetişmekte olan türleri belirleyerek bunları tanıtmayı ve doğadaki durumlarını araştırmayı amaçlayarak bu çalışmayı yaptık. 

1. ARAŞTIRMA YÖRESİNİN TANIMI VE MANTAR TOPLAMA İŞLEMİ 

Bergama, İzmir İlinin bir ilçesi olup İzmir´e 107 km. uzaklıkta, Kozak Yaylası ise Bergama´ya 25 km. uzaklıktadır. Kozak Yaylası rakımı 500-700m. arasındadır. Aşağı seviyelerden itibaren ormanlık kısımlarda hakim ağaçlar karaçam (Pinus nigra), kızılcam (Pinus brutia) ve üst kısımlarda ise fıstıkçamı (Pinus pineaYdır. Dolayısı ile üst kısımlardaki köyler çam fıstığı üretimi ile iştigal etmektedirler. Ayrıca dere boylarında kavak, söğüt ve bazı meyva ağaçlarına rastlamak mümkündür (Resim, 1). Mantar toplatan kişilerden aldığımız bilgilere göre Kınık civarı da dahil olmak üzere toplam 30 kadar köy halkı Kuzu Göbeği mantarını toplamaktadır. Bunların 10 kadarı Kozak Yaylası´ndaki köylerdir. Yine toplatıcılardan ve yöre halkından aldığımız bilgilere göre geçen sene 20 ton civarında taze mantar toplanmıştır. Bunlar başta, Fransa, İsviçre olmak üzere Avrupa ülkelerine gönderilmiştir. Bu sene toplatıcılar ilk günlerde toplama işini teşviklemek için olsa gerek 250.000 TL´den bir kg. taze mantarı satın almışlardır. Daha sonraki günlerde ise yağış ile ıslandığım veya kalitenin bozulduğunu bahane ederek 50.000-60.000 TL.´ye hatta 30.000 TL.´ye bu rakamı düşürmüşlerdir. Ancak tabiiki yine toplama işi devam etmiştir. Geçen sene fiyatları ile kuru mantarın kilosu 400.000 TL´den satın alınmıştır Toplatıcılar ve toplayanların ifadelerine göre bir kişi bir günde bol olarak bulunduğu günlerde bile eğer şanslı ise 1-2 (3) kg. mantar toplayabilmektedir. Tabiiki en az fiyat verilen günlerde bile boş olan bir köylü için buradan alabileceği bir ücret mantar toplamayı cazip kılmaktadır. Durum böyle olunca da bir köyde bazı günlerin akşamında 100 kg. kadar mantarın eskilerde toplanır olduğu tarafımıza ifade edilmektedir. Yöre halkı ve toplatıcılar mantarda bir azalmadan bahsetmektedir ve bunu da bilinçsiz toplamaya bağlamaktadır. Hatta toplatıcılar bilinçli toplayan, bilinçsiz toplayan köyler diye bir ayrım bile yapmaya başlamıştır. Bilinçli topladıklarını ifade eden köyler şunlardır: Göbeller, Hisarköy, Ayvatlar. Aşağıbey, Kaplan, Demircidere, Okçular, Bağözü, Sarılar, Hacıbozlar. Bilinçsizce toplama yapılan köylerde benzer iklim şartlarının oluştuğu yıllarda eskilerde 100- 125 kg/gün mantar alınırken şimdilerde 25 kg/gün mantar ancak alınıyor denmektedir. Şu da belirtilmektedir; "Bilinçsiz toplayan köyler mantarı sapı topraklı olarak toplamak suretiyle daha fazla bir ağırlık kazanmak istiyorlar" denilmektedir. Bilinçli toplama işini yani, sapın toprak içinde kalan kısmını keserek toprakta bırakmayı yeğleyen köyler daha ziyade üst kısımlardaki çam fıstığı üretimi ile iştigal eden zengin diyebileceğimiz köylerdir. Oysa bilinçsiz toplama yapan köyler ise aşağı kısımlarda olan ve çam fıstığı bulunmayan kesimlerdeki köyler olup mantar toplamayı birinci derecede gelir kaynağı olarak gören daha fazla miktar ve daha uzun bir peryod umar durumdadırlar. Ancak uzun ve topraklı saplara sahip mantarlar alıcılar nezdinde kalitesizliğe, ek bir temizleme işlemine ve ek bir maliyete sahip olduğu için arzu edilmeyen bir durumdur. Böyle toplama yapanları "getirdikleri mantarları almayacaklarını" söyleyerek uyardıklarını ve "sapın topraklı kısmını toprakta bırakarak kesmelerini" tembihlediklerini söyleyerek dolayısı ile doğayı koruduklarını ve azalma olmayacağını düşünmektedirler. 

 

2. MORCHELLA "KUZU GÖBEĞİ" MANTARLARININ HAYAT DEVRİ 

 

Volk ve Leonard1 1990 yılında yaptıkları bir araştırmada Morchella esculenta türünü incelediklerinde bu mantarların mikro ve makro gözlemlerden ibaret tüm hayat devri fazları ele alındığı zaman hayat devrelerinin diğer tüm Ascomycet´lere oldukça büyük oranda benzer olduğunu bulmuşlardır. Bu araştırıcılar tarafından Morchella´lann hayat devrindeki gelişim olaylarının akışı şekil l´deki gibi teklif edilmektedir1. Şekil l´de gösterildiği gibi unitunikat olan askuslar ile başlayan hayat devri askosporların zorla dışarı çıkarılması ve bol miktarda dağınık vaziyette nukleusa sahip bir primer miselyum oluşturmak üzere askosporların seve seve çimlenmeleri ile devam etmektedir. Daha sonra bu primer misel için iki alternatif yol vardır. Bunlar heterokaryozisin oluşup oluşmamasına göre birbirinden ayrılan yollardır. Şayet şartlar uygunsa birinci yol meydana gelmektedir ki burada primer misel kış ayları gibi uygun olmayan durumlarda hayatını devam ettirebilmek için sklerotium denilen yapıları oluşturabilir. Baharda sklerotium karpogenikal olarak Ower ve arkadaşlarına göre2 askokarp oluşturmak üzere çimlenebilir, veya yeni bir primer misel oluşturmak üzere miselogenikal olarak çimlenebilir. Bu yolun alternatifi olan ikinci yolda ise şayet bir primer misel diğer uygun bir primer misel ile karşılaşırsa bu iki hif, eşlenmiş veya çift teşkil etmiş nukleuslara sahip heterokaryon durumu oluşturmak üzere birleşir (= Plasmogami). Bu heterokaryotik miselyum da kışlamak için sklerotium oluşturabilir. İlkbaharda tahminen bu sklerotiumlarm da çimlenme için iki seçeneği vardır : Bu seçenekler miselogenik veya karpogenik çimlenmedir. Bu çalışmaların sonuçlan ve yayınlanmış çalışmaların sonuçları yolların ikisinden birinin varlığının hüküm sürmediğini göstermektedir yani, doğal şartlar altında bu yolların biri ya da her ikisinin birden oluşabilmesi mümkündür

 

3. MORCHELLA CİNSİ MANTARLARIN EKOLOJİSİ 

 

Genellikle ilkbaharda orman, bahçe, çayır gibi alanlarda bazen yanık alanlarda yetişirler3-4. Habitat olarak konifer ormanlarını, meşe, dişbudak, gürgen ve elma ağaçları yakınlarım seçerler, genel olarak kireçli topraklarda bulunurlar5. Hervey ve arkadaşları6 Morchella türlerinin 10 °C´nin üzerindeki sıcaklıklarda ortaya çıktığını belirtmektedirler. Sıcaklık 10-15 °C´nin üzerine çıkması durumunda spor çimlenmesinin inhibe edildiği bilinmektedir7. Kaul ve arkadaşlarınca8 yapılan bir çalışmada ise M. esculanta´nm fruktifikasyonu için; toprak neminin % 20´nin üzerinde, sıcaklığın toprak yüzeyinde 10-23 °C arasında ve toprağın 0-10 cm.´lik derinliğinde ise 8,5-20 °C arasında olması gerektiğini bildirmektedirler. Yanısıra nisbi nem % 58-77 arasında, pH notral veya alkali kullanılabilir azot açık bir şekilde yüksek bir seviyede olmalıdır demektedirler. İlaveten de çalışmaları sırasında kalsiyum, potasyum ve fosfor seviyelerinin fruktifikasyon sezonunuda senenin herhangi bir zamanından daha yüksek miktarda olduğunu da gözlediklerini belirtmektedirler. Yine Kaul8´e göre yangın alanlarında bol miktarda Morchella cinsi mantarlarının ortaya çıkması, fruktifikasyon için gerekli olan pH, Ca, P ve K´un böyle alanlarda varolması ile açıklanmaktadır. Yapılan bir çalışmaya göre de araziden toplanan örneklerin % 48´i koruluklarda yada ormanların aydınlık kısımlarıda, % 21´i ise üstü açık topraklarda bulunmuştur 5. Son yıllarda yapılan arazi gözlemlerinde bazı Morchella türlerin (M.rotundd) rizomorf benzeri bağlanıcı bir miselyum ile 15 tür yüksek bitkinin toprak altı kısımlarına bağlanıp onların etrafında "miseliyal muff" adı verilen bir yapı oluşturduğu belirlenmiştir 9-10. Bu yapı vasıtasıyla mantar köke girebilmekte, kambiyuma ulaşmakta ve özellikle genç sekonder floem içinde intrasellular olarak gelişmektedir,fakat ksilem istila edilmemiştir. Bazen gövde veya parçalan ile aynı yapıyı oluşturabilmekte, bitkilerin bu kısımlarında bir morfolojik modifikasyon teşvik etmemektedir, bazı durumlarda miseliyal muff yapısı sklerotium´u andırıryapılar da oluşturabil-mektedir

 

4. MORCHELLA CİNSİ MANTARLARIN YETİŞTİRİCİLİĞİ 

 

Kuzu Göbeği mantarlarını yetiştirme çalışmaları çok eskilerden beri ilgi çekmiştir. Agaricus yetiştiriciliği kadar bir basan sağlanamamış olmasına karşın, batık kültür çalışmalarında bazı mesafeler alınmış ve hatta yurdumuzda da bu konuda bazı çalışmalar yapılmıştır Ancak esas ticari önem taşıyan askokarp üretimi ise hala güncelliğini taşımakta olup üzerinde çalışılan bir konudur. Fakat Ower ve arkadaşları tarafından2 1986 yılında alınan bir patent ile askokarp üretiminde bir gelişme göze çarpmaktadır.

 

MATERYAL ve METOD 

 

Çalışma materyalini oluşturan örnekler 1992 bahar aylarında (Nisan sonu Mayıs başı) toplanmıştır. Toplama yapılan yerlerin ve mantarların kendi habitatları içinde slaytları çekilmiştir. Ayrıca yöre halkı ile görüşmeler yapılarak bilgiler derlenmiştir. İlaveten Bergama İlçesindeki mantar toplatıcılan ile görüşmeler yapılmış ve düşünceleri alınmıştır. Toplanan örnekler havada kurutularak gerektiğinde mikroskobik çalışmalar yapmak üzere herbaryum örneği haline getirilip daha sonra bazı kaynaklardan 14´15´16 yararlanılarak teşhisleri yapılmıştır.

 

BULGULAR 

1. MORCHELLA CONİCA (PERS.) BOUDİERVAR. COSTATA VENT.

 

1.1. Morfolojik Özellikleri 

 

Şapka: 5-8x3-5 cm. ovoid veya konik, ucu sivri olup kesiktir, bazen sıkıştırılmış, küçük, mor (kırmızıya çalan) siyahımsı zeytuni yeşil renktedir. Primer çıkıntılar tepeden dibe hemen hemen düzgün ve paralel olarak uzanır, nadiren dallanırlar ve bazı kısımlarda dalgalanmış gibi olabilirler, primer alveoller bazen tüm şapka boyunca uzanırlar. Sekonder çıkıntılar pimer çıkıntılara diktir, hatta alt kısımlarlada primer alveolleri bölerek birçok enine alveolleri (sekonder alveolleri) verir, bunlar boyu enine göre daha uzun dip kısımları düz tabanlı ve büyük oranda düzenlilikle sıralanırlar. Bu simetrik sıralanış yaşlı örneklerde bozulabilir, fakat primer çıkıntılar boyuna uzanışı hissedilir tarzda kalıcıdır. Spor tozu krem rengindedir. Sap: 4-6x1,5-2,5 cm., şapkaya eşit veya daha az uzunlukta, silindirik, dip kısmı az şişkin, oyuk, üzeri pürüzlü gibi, beyazımtırak, özellikle dibi kil rengindedir

Eti: İnce beyaz, tatlı bir lezzette, kokusu belirsizdir.

 

1.2. Mikroskobisi 

 

19-26x10-14 mikron, elipsoidal, hyalin sporlu, askusları 350x20 mikron, 8 askosporludur. 1.3. Yetişme Yeri Özellikleri Bazen 10 kadar birarada artık maddeler üzerinde, akarsu yataklarında, parklarda, bahçelerde, kavaklıklarda, gölgelik yerlerde ilkbahar aylarında yetişir.

 

2. MORCHELLA DELİCİOSA (FR.) JCT.

 

2.1. Morfolojik Özellikleri 

Şapka: 3-5 x 2-3 cm., ucu küt veya hafifçe yuvarlağımsı,konik-obtus, yanlan hafifçe basık, şapka üzerindeki çıkıntıların kenarları kalın, gençlerde kahverengi renkte iken bu çıkıntılar olgun örneklerde isli kahverengidir ve alveollerin rengi de daha koyu dikkati çeker, primer alveoller çokça uzamış ve derin sekonder alveoller ile bölünmüştür, bu bölmeler hemen hemen düzensiz gibi bazende kıvrımlıdır. Sekonder alveollerin dip kısmı sanmsı veya kahverengimsibeyaz, gelişkin örneklerde ise kahverengidir. Çıkıntıları 2-3 mm.yüksekliktedir. Sporların tozu krem rengindedir. 

Sap: 3-5x1,5-2,5 cm., silindirik, dip kısım şişkince, içi boş, yüzeyi pürüzlü veya pudra gibi tozlu, sanmsı beyaz veya krem, dip kısmı oluklu veya kırışıktır

Eti: Kalın, beyazımsı, kınlacak olursa hemen pembeleşir, tatlımsıdır.

 

2.2. Mikroskobisi 

Sporları 20-22x12-13 mikron, elipsoid, granullu,hyalin, askusları 300-330x15-23 mikron, askosporludur. 

 

2.3. Yetişme Yeri Özellikleri 

Daha ziyade çam ormanları altında ve çakıllı marnlı topraklarda küçük gruplar halinde ve nemli alanlarda görülen bir ilkbahar mantandır.

 

3. MORCHELLA DİSTANS (FR.) BOUDİER 

 

3.1. Morfolojik Özellikleri 

Şapka: 4-5x2-3 cm., konik, ekseriya ucu sivri, şapkanın primer çıkıntıları siyah, az kalınca, alt kısımlarda dallanmıştır. Bunları dikine kesen sekonder çıkıntılar az sayıda, ve yine kenarları siyahtır ve yükseklikleri primer alveollere göre daha azdır. Primer alveoller kahverengi-sarı, gri-kahverengi zeytuni, az derin, uzamış gibi, dip kısımları daha da soluk renktedir. Sekonder alveolleri azdır. Spor tozu krem renktedir.

Sap: 2-3x 7-10 (15) cm., hemen hemen şapkaya tüm alt kısmından bağlanır, geniş oluklu, üzeri un kepeği serpilmiş gibi pürüzlü, beyaz, olgunlaştıkça sarımsı bir renk alır, içi oyuktur (Resim, 4).

Eti: İnce, beyaz-grimsi, tadı hoş kokusu zayıftır. 

3.2. Mikroskobisi 

Sporları 24-26x14-18 mikron, elipsoid hyalin, askuslan 250x 20-23 mikron, 8 askosporludur.

 

3.3. Yetişme Yeri Özellikleri 

Daha ziyade Nisan ayında ortaya çıkan, nemlikumlu alanlarda, kavaklıklarda veya çalılıklarda yetişir.

 

4. MORCHELLA ELATA (FR.) BOUDİER 

 

4.1, Morfolojik Özellikleri 

Şapka: 5-7x4-6 cm., konik, ince uzun, daha sonra tepe kısmı kütleşmiş, geri kalan kısım ovoid veya silindirik gibi, sap kısmına geniş bir çukur ile bağlanmıştır, kurum grisinden mat mor renge kadar değişir, tepe kısmından dip kısma kadar primer çıkıntılar uzanmakta ve dipte sekonder çıkıntılar oluşturmamaktadır, alveoller sarımsı kahverengidir, primer alveoller derin dar ve çok uzamış olup şapkanın 2/ 3´si veya daha fazla kısmı üzerinde devam ederler, sekonder alveoller varsa çok düzensiz olup M. conica var, costata ile benzerdirler. Spor tozları krem renktedir.

Sap: 5-7 x 1,5-2 cm., şapkanın yarısı kadar veya biraz daha büyük, dip kısmında şişkinleşmiş, üzeri tozlu gibi ve bu tozlu kısımlar daha çok dipteki şişkin kısımlann arasındadır. Yaşlılarda sarımtırak gençlerde ise beyazdır, içi boştur (Resim, 5).

Eti: Beyazımtırak, kalınca, sap kısmında ince, sıkı tatlı, kokusu az, mantarımsıdır.

 

4.2. Mikroskobisi  

Sporları 22-24x12-14 mikron, elipsoidal, düzgün çeperlidir, askuslan 350-375x20-26 mikron, silindirik ve 8 askosporludur.

 

4.3. Yetişme Yeri Özellikleri 

 

Dağlık alanlarda Nisan´dan Mayıs ayının ortalarına kadar dişbudak, karaağaç ağaçlan arasında, çam ormanlarında, ladin arasında, karışık ormanlarda da kumluk yerlerde ve kavaklıklarda bazende yanmış alanlarda yetişirler.

 5. MORCHELLA ESCULANTA (L.) PERS. VAR. RİGİDA KROMBH. 

 

5.1. Morfolojik Özellikleri 

Şapka: 5-8x4-5 cm., alt ve üst kısmı az çok aynı boyutlarda, ovoid, konik, uç kısmı obtus veya sivri değil, şapka rengi parlak sarımsı turuncudur, alveoller heksogonal genişçe köşeli, çıkıntı duvarları kıvrımlı veya büzülmüş gibi olabilir, çıkıntı kenarları beyazımsı bir hal alabilir, ancak

 resim2morchehoconiccrvarcostatoningenel

Resim, 2: MorcheHo coniccrvar. costato´nın genel görünüşü  

 resim4morchelldistansningenelgorunusu

Resim, 4: Morchella distans´-nın genel görünüşü. 

 

kısımları pas renginde veya kahverengimsidir. Heksogonal alveollerin düzensiz dağılması nedeniyle primer ve sekonder çıkıntılar ayırtedilemez, spor tozları sarımsıdır.

Sap: 3,5-7,5x1-3 cm., silindirik, dip kısmı şişkin, üzeri oluklu ancak tüm sap boyunca oluklar uzanmaz, içi oyuk, başlangıçta beyazımtırak, sonradan soluk sarımsı ve kepeğimsi bir yüzeye sahiptir

Eti: Kalınca, gevrek, beyazımtırak, tatlı, koku kuvvetli mantarımsı.

 

5.2. Mikroskobisi 

Sporları, 20-22x12-14 mikron, elipsoid, renksiz, çeperi düzgün, askuslar 200-300x15-18 mikron, silindirik, 8 askosporludur.

 

5.3. Yetişme Yeri Özellikleri 

İlkbahar aylarında, kavaklık gibi bahçelik yerlerde hatta bazı köy evlerinin bahçelerinde, humuslu topraklarda yetişirler. Çayırlık alanlarda da görülebilirler

 resim3morchell-deliciosaningenelgorunusu

Resim, 3: Morchella deliciosa´nm genel görünüşü 

 resim5morchellaelataningenelgorunusu

Resim, 5: Morchella elata´nm genel görünüşü 

 

6. MORCHELLA ROTUNDA (PERS.) BOUDİER VAR. RİGİDA JCT. NOV.COMB. 

 

6.1. Morfolojik Özellikleri 

Şapka: 3-5x4-6 crn., yuvarlak, oval, az çok geniş ve yuvarlak, olgunlarda çıkıntıların kenarları daha yuvarlak, damarlanmış, yandaki çıkıntılara kadar da kıvrılmış olabilir. Çıkıntıların duvarları derince, kenarları hafifçe soluk renkli, alveollerin şekli köşeli değil, yuvarlak veya değişkendir, dip kısımları düzgündür. Şapkanın rengi soluk sarımsı turuncudur. Sporların tozları soluk saman rengindedir.

Sap: 4-5x2-4 cm., bodur, dip kısmı şişkin ve pilelidir ve bu kısım şapka çapından asla büyük değildir, içi oyuklu, beyazımtırak veya soluk saman rengindedir (Resim, 7).

Eti: İnce, yumuşak, tatlı, kokusu zayıftır.

 resim6morchellaesculanta

Resim, 6: Morchella esculanta var. rigida´nm genel görünüşü. 

 

 

 

 

6.2. Mikroskobisi 

Sporları 13-16x18-24 mikron, elipsoidal, hyalin, çeperi düzgün, askuslar 375-400x30 mikron, 8 askosporlu, silindiriktir.

 

6.3. Yetişme Yeri Özellikleri 

Bu tür Nisan´dan Mayıs ortasına kadar dağlık yerlerden açık yerlere kadar değişen bir ortamda substratlardan fark edilmeyecek biçimde yetişir. Killi topraklarda, çam ormanlarında görülür

 

TARTIŞMA VE SONUÇ 

 

Görüldüğü gibi yörede şu andaki tespitlerimize göre 6 takson Morchella yetişmektedir. Görünüşleri ve lezzetleri itibariyle çok güzel bir durumda olan bu mantarlarımız 1987 yılındaki verilere göre 20.579 kg. (kuru olarak) yurt dışına ihraç edilmiştir17. Dolayısıyle bir döviz girdisi sağlanmaktadır. Bu bir ihraç potansiyeli demektir. Ancak hemen ilave etmemiz gerekir ki doğada, bu durumun devam etmesi için söz konusu mantarların bir rezervinin kalması gerekir

 

Hayat devrelerini gözönüne aldığımızda bunun doğaya bırakılan sporlar ve bunların çimlenip bir misel yumağı şeklindeki organizasyonu ile oluşan sklerotiumlar tarafından gerçekleştiğini söylemekteyiz. Spor ve sklerotiumların meydana gelmesi için şunlara dikkat etmemiz gerekir.

a) Ergin´lerin dışındakilerinin (askokarpların) toplanmaması.

b) Dolayısıyle toprağa sporların karışmasının sağlanması.

c) Topraklı kısımlar ile askokarpların toplanmaması.

d) Mümkün ise toplama yapılan alanı karıştırmayarak ordaki mantara ait kısımların kötü hava şartlarına maruz bırakılmaması.

e) Dolayısı ile toprağa düşen sporların meydana getireceği sklerotiumların veya zaten mevcut olanların tahribine neden olmamak.

Bu tedbirler yerine getirilirse bu mantarların doğadaki devamının sağlanmasına yardımcı olacağımızdan, bu hususların toplama yapan kişilere de anlatılması faydalı olacaktır.

 

 

ABSTRACT 

Morels "Kuzu Göbeği" are collected from some districts of our country in spring every year. One of these districts is Kozak plateau in Bergama (İzmir). Dried and fresh morels are exported to some European country. in this research, morels from Kozak plateau are determined and described, in addition the survival conditions of morels in nature are discussed.

KAYNAKLAR 

1. Volk, T.J., and Leonard. T.J.(1990). Mycological Research 94(3),399-406.
2. Ower. R., Mili. G.and Malachovvski, J. (1986). U.S. Patent No.4,594, 809.
3. Öner, M., (1980). Ege Üniv.Fen Fak. Kitaplar Serisi No.39 İzmir.
4. Ramsbottom, J. (1989). VVilliam Collins Son´s and Co Ltd., ISBN1870630092 London.
5. Delmas, J. (1974). Depinierister, Horticulteurs Moraichers, 146,23-30.
6. Hervey, A., Bistis, G., and leong, I. (1978). Mycologia 70, 1269-1273.
7. Schmidt, E.L. (1983). Mycologia 75(5), 870-875.
8. Kaul, T.N., Khurana, M.L., Kachroo, J.L., Krishna, A., and Atal,C.K. (1981). Mushroom Science 11, Procedings of the Elevent International Scientific Congress On the Cultuvation of Edible Fungi, Australia, 789-797.
9. Buscot, F., and Roux. J. (1987). Trans. Bri. Mycol. Soc. 89(2).249-252.
10. Buscot, F. (1989). Can.J.Bot. 67, 589-593.
11. Karaboz, i. (1986). Doktora Tezi, E.Ü. Fen Fak. Biyoloji Böl. Izmir.
12. Karaboz, İ., ve Öner. M.(1988). Doğa, T. Biyol. D. 12 (3), 190-196.
13. Karaboz, İ., ve Öner, M.(1988). Doğa. T. Biyol. D. 12 (3), 197-203.
14. Marchand, A. (1971 et 1973). Champignons du Nord, et Midi 1-2, Soc. Mycologique deş Pyrenees Mediterraneennes, Perpignan,France.
15. Bön, M.(1987). Mushrooms and Toadstools, Hodder and Stoughton,London.
16. Phillips, R. (1981). Mushrooms. Pam Books. London.
17. İzmir Ticaret Odası (1988). 1987 Ege Bölgesi İhracat İthalat Yıllığı.
Karınca Matbaacılık. İzmir.

 ---------------------------------------------------------------------------------------------------

  

Evde Morel Mantarlı nasıl yetiştirilir

 

 Genel bakış

Her bahar Mantar toplayıcıları ve köylüler Morel mantarı toplarlar nemli ormanlık alanlarda Bu mantar mutfak kullanımı için çok değerlidir özellikle Fransız Mutfağında çok değerlidir ve İhracat için aranan bir üründür.
Yılda bir kez bahar aylarında yetişmesi ve toplanıp satıldıktan sonra bir sonraki yıla kadar bir daha bulunmaması değerini arttırmaktadır.
Morel Kuzu Göbeği Mantarı için Büyüyen bir Pazar var.

BURADA KUZU GÖBEĞİ MANTARI YETİŞTİRMEYİ AŞAMALAR HALİNDE ÖĞRENECEGİZ

Adım 1

Morel Kuzu Göbeği Mantarı Spoor yayılımı ile üreyen bir bitkidir elinizde hazır Misel bulunmuyor ise Öncelikle Ekim yapabilmek için Spoor elde etmemiz gerekmektedir.
Bunun İçin öncelikle doğadan vahşi bir Morel Kuzu Göbegi  Mantarı bulmalıyız Kuzu Göbegi Mantarı Genellikle Yanmış Ormanlarda ve Ölü ağaçların köklerinin bulunduğu yerlerde ilk bahar başlarında yetişir.

 

 Adım 2

Agar Besi ortamını Yüksek ısıda sterilize ettikten sonra Agar karışımın bulundugu petri kutunun üzerine Kuzu Göbegi  Morel  Mantarı baş aşağı ters bir şekilde asın,  Morel mantarından Spoor düşecektir Agar üzerine
AGAR : Bir tür yosundan üretilen besi ortamı oluşturmak için kullanılan saf su ile karıştırılarak kaynatıldığında Jöle kıvamına dönüşen bir madde.
100 gr Agar 60-100 tl civarında satılmaktadır Hammaddeler  ve YENİLAB Firmalarından Online satın alabilirsiniz

 Adım 3

Petri kutuyu kapatın ve oda sıcaklığında (18 ve 23 derece  arasında) Saklaya bilirsiniz. Birkaç gün sonra Spoor üreme ipliklerini dışarı göndermeye başlayacaktır.  Bir haftaya kadar dökülen spoorlar belirdikten sonra  Petri Kutusundaki Agarı bölüp başka agar Petri Kutularına paylaştırıp bölerek daha fazla Misel üretmeyi sağlaya bilirsiniz
Tüm çanak agar bölümlerini kesip atmak ve yeni bir petri içine koyarak kolonize edildikten sonra spoor çoğaltmak devam.

 

 Adım 4

Bugday tanelerini 24 saat boyunca ıslatın 24 saat dolduktan sonra boşaltın ve karıştırın 5 birim buğday tohumuna 1 birim toprak karıştırın ve bir litrelik Kavanozlara iki su bardağı karışım koyun ve azgını kapatın.

.

 Aşama 5

Hazırladığınız kavanozları Bir düdüklü tencerenin dibine 2 cm derinliğinde su kattıktan sonra düdüklü tencerenin dibine bir tabak veya benzeri bir materyal yerleştirin ve kavanozların dipteki ısıyı direk şekilde almasını önleyin buhar yardımıyla ısıyı alması gerekmektedir düdüklü tenzerenin dibine kattığınız ters koyduğunuz tabağın üzerine kavanozlarınızı dizin ve kaynamaya başladıktan ve düdüklüden buhar çıkmaya başladıktan sonra bir saat boyunca kaynamada bırakın bir saat süre dolduğunda altını söndürün ve sogumasını bekleyin.

Aşama 6

Bir ½ ölçü çamaşır suyu karışımı ve saf su karışımı ile veya oksijenli su ile veya %97 Etil Alkolle çalışma yüzeyini temizleyin çalışma yüzeyine steril kavanoz yerleştirin kavanozlara Spoor dolu Agar lardan birkaç küçük parça ekleyin ve geri kapatın.

Adım 7

 Kavanozu çalkalayın.  Morel Kuzu Göbegi Mantarı Miseli oluşturmak için dört ila altı hafta boyunca oda sıcaklığında karanlık bir yerde kavanoz saklayın.

 Adım 8

 8 parça ahşap yongaları(Talaş), 1 parçası pirinç kabuğu, ½ kısmı soya küspesi, ½ kısım torf ve toz kireçtaşı küçük bir miktar oluşan organik bir bileşik karıştırın.

Ph degeri 7.5 olmalıdır Ph değerini ayarlamak için kireç kullanılır  

 Adım 9

Yetiştirme ortamında zemin ortamını oluşturmak için 2 ölçek Kum, 3 ölçek Saksı topragı, 5 ölçek Organik gübre (At Gübresi, Çürümüş otlar, vs..) Bu oranlarda karıştırılır.

 10. Adım

9. adımda oluşturduğumuz toprağı 5. Adımda yaptığımız teknikle dezenfekte edin.

 Adım 11

10 . adımda hazırladığınız topragıın üzerine Model Kuzu Göbegi Misellerinden dökün  ve üzerini 8. Adımda hazırladığımız karışımı nemlendirerek 3- 5cm kalınlığında örtün 4 ile 6 Hafta boyunca oda sıcaklığında  karanlık bir odada torbaya katın ve azgını bağlayıp bekletin, Torba içerisinde %100 nem tutun, Bir süre sonra Kuzu Göbegi Mantarı Miseli Toprak yüzeyini kaplayacaktır. Bunlar Morel tohumlarıdır,  azgını açın ve torbayı 20 derece dolaba 2 hafta boyunca katın

Adım 12

16 saat boyunca steril oda sıcaklığında toprak suya doyurulur. Sonra 24 saat boyunca topragın kuruması beklenir daha sonra 12 sat ışık 12 saat gece olacak şekilde ayarlanır ışık düzeyi ve nemli bir ortamda saklanır  Mantarlar 7 Gün içerisinde Büyümeye başlayacak olgunlaştıgı zaman İlk ürünleri alabilirsiniz

 

Videoda mangalda odun yakmak kaydıyla hazırlanan karışımda yanmış orman toprağı elde ediliyor

a
12-09-2012 02:21

    Evde Kuzu göbegi Mantar Yetiştirme Kısmının İngilizce dökümanı

    emine Emine Fire Avatar
    Step 1

    Locate a morel mushroom in the wild to harvest mushroom spoor from. Morel mushrooms typically grow in early spring near downed trees or in dense layers of leafmold.

    Step 2

    Pierce the stem of the morel with a heat-sterilized paperclip. Hang the mushroom upside down in a sterile environment over a clean petri dish that has been prepared with agar mix. The morel will drop spoors onto the agar.

    Step 3

    Cover the petri dish and store it at room temperature (between 65 and 75 degrees Fahrenheit). After a few days, the spoor will begin to send out web-like reproductive strands. Continue to reproduce the spoor once the entire dish has been colonized by cutting away sections of the agar and putting them into new petri dishes.

    Step 4

    Cover ryegrass seed with water and let it soak for 24 hours. Drain and mix 1 part potting soil with 5 parts seed. Place 2 cups of the potting mixture into a 1-quart canning jar. Cover the top of the jar with a filter disk and screw a canning ring over the top of the jar.

    Step 5

    Put the jar of soil in an autoclave and cook it for 1 hour at 15 PSI. If you do not have an autoclave, fill the bottom of a pressure cooker with water to a 2 cm depth. Place a vegetable steamer on top of this and put the jar on top of the steamer. Heat the pressure cooker on a stove top until the water boils. Place a 15 PSI Pressure regulator onto the pressure cooker vent and heat until steam comes out of the vent. Heat for 1 hour.

    Step 6

    Clean your work surface with a mixture of ½ part bleach and 9½ parts filtered water. Place the sterilized jar on the work surface and set aside the filter and ring. Add a few small pieces of the spoor-filled agar to the jar.

    Step 7

    Replace the filter disk and cover loosely with foil. Shake the jar well. Store the jar in a dark location at room temperature for between four and six weeks to create morel spawn.

    Step 8

    Mix an organic compound composed of 8 parts hardwood chips, 1 part rice hulls, ½ part soybean meal, ½ part sphagnum peat moss and a small amount of powdered limestone.

    Step 9

    Mix a potting mix for your mushrooms that contains 2 parts sand, 3 parts potting soil and 5 parts of your organic compound.

    Step 10

    Fill an aluminum cake pan with the potting soil. Wet it with water until it is as damp as a wrung-out sponge. Place this container onto a second cake pan filled to a depth of 1 inch with damp ryegrass seed. Wet the second container. Put both containers in an oven bag and place them onto the vegetable steamer basket in the pressure cooker. Fill the bottom of the pressure cooker with 2 cm. of water. Sterilize the soil at 15 PSI for 1 hour.

    Step 11

    Open the oven bag and stir ½ cup of the morel spawn mix into the cake pan filled with the potting mix that you made. Reclose the bag and place in a dark location at room temperature for between four and six weeks. Keep the humidity in the bag at 100 percent and do not allow air to circulate around the bag. After this time, morel sclerotia will cover the surface of the soil. These sclerotia are the morel seeds. Remove the rye tray from the bag, close the bag and chill in a refrigerator at 40 degrees Fahrenheit for 2 weeks.

    Step 12

    Saturate the seed tray with sterile, room-temperature water for 16 hours. Allow the tray to drain and dry for 24 hours. Keep the soil in a moist, humid place with light for 12 hours daily. The mushrooms will begin to grow within 7 days. Harvest the mushrooms when they mature

    ÇEVİRİDE YANLIŞIM VARSA VEYA DAHA İYİ ÇEVİRİ YAPACAK BİRİ VARSA MEMNUN OLURUM
    a
    12-09-2012 02:22

      Evde Para Kazan hakkında

      hakan erdem

      Hakan Kardeş video ile ilgili bi yazı yazmışsınız ama ben video göremedim . konu hakkında yardımcı olabilirmisiniz. 

      17-10-2012 16:26

        Evde Para Kazan hakkında

        hakan erdem

        veya video´yu hakanerdemm@gmail.com adres,ne gönderebilirmisiniz ? rica etsem.

        kolay gelsin emeğinize sağlık 

        şimdiden teşekkürler

        17-10-2012 16:28

          emine Emine Fire Avatar

          Egitim Cd Sini göndermek yerine link yolluyorum buradan izleye bilirsiniz
          http://www.mushroomvideos.com/

          Bu videolarda agırlıklı olarak misel üretme konularını işlemişler ve bunun gibi tamamen uzamanlık konulrı var saten ufak tefek takıldıgınız konuları yüzeysel kısmını heryerden ögrene biliyorsunuz öenmli olan asıl para harcanan kısmı Kompost ve misel nasıl elde edilir bunu ögrenmek

          iyi çalışmalar dilerim

          a
          18-10-2012 00:28

            Kuzu Göbegi Moral Mantarı (Morchella esculenta)

            emine Emine Fire Avatar

            Kuzu Göbegi Mantarı Kompost hazırlamak

            Videoyu İzlemenizi Öneriyorum Yukardada aynı video var Mantar mantıgını anlamak gerekiyor öncelikle Kompost Hazırlamak Isı ve Nem ve ışık Düzeylerini ayarlamak Ve Misel Elde etmek yada satın alarak kullanmak
            Kuzu Göbegi mantarı Miseli Satın alabileceginiz firma Site Adresi

            Erkel Mantar
            http://erkel.net.tr/misel-uretimi/

            a
            18-10-2012 00:54

              Kuzu Göbegi Moral Mantarı (Morchella esculenta)

              emine Emine Fire Avatar

              Kuzu göbeği mantarı

              kuzu göbeği mantarı

              Özellikle bahar aylarında tek tek ya da küçük gruplar halinde bulunan ve yenebilen bir mantar türüdür. Lezzet uzmanları tarafından çok tercih edilen bir mantar türü olan kuzugöbeği, Fransız mutfağının da önemli bir öğesidir.
              Türkiye her yıl ilkbahar aylarında tonlarca (400-500 ton) Kuzu göbeği mantarını özellikle Avrupa ülkelerine ihraç etmekte ve bunun sonucunda önemli miktarda döviz girdisi sağlamaktadır. Köylüler bu mantarı toplamak için sabahın erken saatlerinden akşam saatlerine kadar ormana gidip mantar aramaktadırlar. Bu sürede toplanan mantarlar, akşamüstü köye gelen aracılar tarafından peşin olarak satın alınmakta ve kısa sürede ihracatçı firmaya teslim edilmektedir. Mantarlar, bu firmalarda boyutlarına göre tasnif edilir, sapın topraklı kısmı kesilir, daha sonra üçer kiloluk kasalar halinde paketlenip taze olarak Fransa, Isviçre, Almanya, Ingiltere, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Avusturya, Ispanya, Amerika, Isveç ve Norveç gibi ülkelere gönderilir. Talep fazlası ise dondurularak veya kurutularak daha sonra satılmak üzere depolanmaktadır. Dünya da Italya, Ispanya ve Yunanistan gibi Akdeniz ülkelerinde yetişen Kuzu göbeği hem çeşit hem de miktar olarak ülkemizde oldukça zengin durumdadır.

              Kuzu göbeğinin Künyesi
              Morchella cinsine ait olan Kuzu göbeği mantarları ortalama 5-15 cm boyunda, kremden koyu kahverengiye kadar değişen renklerde bal peteğini andıran şapkası ile kolayca tanınabilecek bir yapıdadır. Üremelerini sağlayan sporlar, askus adı verilen bir kese içinde bulunur. Bu keseden atılan sporlar uygun sıcaklık ve nemde toprakta çimlenerek mantarı meydana getirirler. Kuzu göbeği mantarının dünyada yaklaşık olarak 30 civarında türü bilinmektedir. Türkiyede ise en yaygın olarak rastlanan türleri, Morchella crassipes, M. conica, M. deliciosa, M. esculenta, M. elata, M. distans ve M. rotundadır.
              Nerelerde Yetişir?
              Yurdumuzda çam ormanlarında, bazen meşe, dişbudak gürgen ve elma ağaçlarının çevresinde, ilkbaharda özellikle Nisan ve Mayıs aylarında yağmurlardan sonra Kuzu göbeğini bol miktarda bulmak mümkündür. Genellikle Ege, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde yetişen bu mantarlar Izmir-Bergama, Muğla, Kastamonu, Aydın, Denizli, Çanakkale, Uşak, Balıkesir, Sinop illeri ve çevresinde yaygın olarak tanınmakta ve toplanmaktadır.

              Dikkat!
              Ekonomik yönden orman köylüsüne büyük katkı sağlayan bu mantarların çeşit ve miktarında son yıllarda bir azalmanın olduğu gözlenmektedir. Azalma sebebi olarak, yağmurların yeterince yağmaması yanında mantarların aşırı ve bilinçsizce toplanması görülmektedir. Bu mantardan gelecekte de aynı şekilde faydalanmak istiyorsak dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıralayabiliriz;
              *Yapılan orman kesimleri ve şehirleşme nedeniyle türün yayılış alanı sürekli daralmakta olduğundan yayılış alanlarını genişletmeye yönelik koruma alanları oluşturulmalıdır.
              *Türün aşırı toplanması engellenmeli, bu konuda toplamanın yapıldığı orman köylerine gelir getirici alternatif üretimler sağlanmalı ve toplama konusunda halkın bilinçlendirilmesine yönelik çalışmalar artırılmalıdır.
              *Mantar çoğunlukla daha eşeysel olgunluğa ulaşmadan, yani sporlarını oluşturmadan gençken toplanmakta bu da türün yok olmasına neden olmaktadır. Diğer taraftan mantarın toprağıyla birlikte bulunduğu ortamdan çıkarılması, oluşum evresinde çok önemli bir yapı olan sklerosiyumu (Morchellanın yaşam döngüsünde olumsuz koşullara dayanıklı önemli bir evre) ortadan kaldırmaktadır. Bu nedenle hem genç mantarların toplanmaması hem de sklerosiyumun korunması için gerekli bilgi aktarımı yapılmalıdır.
              Görüldüğü gibi yapılan ihracatla elde edilen dövizle ekonomik yönden önemli miktarda gelir getiren bu mantar, gerekli önlemler alınmazsa yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır. Bunun için özellikle ilkbahar aylarında orman köylüsüne toplama ile ilgili bilgiler aktarılarak bu konuda bilinçlenmeleri sağlanmalıdır.

              KUZUGÖBEĞİ NERELERE SATILIR?
              Kurutulmuş ve iplere dizilen kuzugöbekleri İstanbul ve İzmirden gelen tüccarlar tarafından satın alınır ve kurusunun kgı 2009 yılında 350-400 TLden alıcı bulmaktadır. Ürün işlendikten ve paketlendikten sonra İsviçre, Fransa, İtalya, Almanya, Belçika ve İskandinav ülkelerine ihraç edilir İsviçre, Danimarka, İsveç ve Norveçte kuzu göbeği ilaç sanayinde kullanılıyor. Pariste ise zengin mutfaklarında özel menü olarak servis ediliyor. Fransada en pahalı yemek salyangoz karışımlı kuzu göbeği haşlamasıyla yapılıyor ve küçük bir porsiyonu 50 Euro.
              KUZU GÖBEĞİNİN ÜRETİMİ YAPILABİLİRMİ?
              Öncelikle kuzu göbeği mantarını ev, bahçe veya sera ortamında yetiştirme şansınız fazla yok. İklim koşullarını sağlamanız da oldukça zor. Nedeni bu mantarlar doğa koşullarında, yetiştiği bölgelere göre değişmekle beraber özellikle ilkbahar aylarında, mart sonu ve mayıs ortalarına kadar görülmektedir. Bu dönemde ancak toplanabilir. Bütün bir yıl doğada mevcut değildir. Bu nedenle sizin onları sürekli olarak yetiştirme şansınız şu an için yok. Tabi bu konuda çalışmalar devam etmekte. Özellikle büyük mantar firmaları da kuzu göbeğinin ticari miselinin hazırlanması ve kültür formlarının tespiti ve yetiştirilmesi aşamasında büyük beklenti içerisindeler ve kültür altına almaya çalışmaktalar.

               

              a
              18-10-2012 00:56

                Kuzu Göbegi Moral Mantarı (Morchella esculenta) Üretimi

                emine Emine Fire Avatar

                Kuzu Göbeği Mantarı Üretimi

                Morchella cinsi mantarlar makro mantar olup mikorrhiza sınıfına girmektedir. Bu mantarlar bazı ağaç türleri ile sıkı bir ilişki içerisinde olup ağaçların köklerinde mikorrhitik olarak yaşamaktadırlar. Bu özelliklerinden dolayı çok uzun yıllar üzerinde kültüre alma çalışmaları yapılmış ancak başarılı olunamamıştır. 1982 yılında Ower isimli araştırıcı bu mantarı laboratuar şartlarında kültüre almayı başararak ve üretim tekniği üzerine patent almıştır. Bugün bu mantar türünün inokulumları hazırlanarak doğal ortamlarda populasyonu artırma yönünde uygulamalar mevcuttur.

                Misel Üretim Tekniği

                Kurutulmuş Morchella askokarpları oda sıcaklığında 6-12 saat süreyle distile suda bırakılarak elde edilen askosporlar kullanılabilir. Mantar alkolle sterlize edilebilir, steril saf su içerisine bırakılır. 6-12 saat sonra askosporlar dökülür ve misel üretimi için kullanılacak duruma gelmiş olur. Spor çimlendirmesi %2 malt ekstrakt agarda yapılır.

                Saf Kültür Üretimi

                -PDAYE 1 litre saf suya 39 g PDA, 1.5 g yeast ekstract, 1 g pepton, 1 g flor.
                -MEA 1 litre suya 20 g malt ekstract, 20 g bakto agar.
                -CYM 1 litre suya 20 g destroz, 2 g pepton, 0.5 g MgSO4. 7H2O, 1 g K2HPO4, 0.46 g KH2PO4, 0.12 g kazamino asit, 20 g bakto agar, 1 g yeast ekstract.

                Besi ortamlarının pHları 6.5e ayarlanmalıdır.

                Tohumluk Misel Üretimi

                Çavdar, pepton, yeast ekstract, iz element solüsyonu, kazamino asit besi yerinde buğday taneleri kullanılır. Bu materyallerden karışım hazırlanır ve kavanozlara (250 ml lik cam kavanoz) 100er gram ilave edilir.

                Bunun üzerine zayıf besleyici ortam ilave edilir. 3 kısım A. bisporus örtü toprağı (humus, perlit, kum karışımı), 1 kısım yosun, 2 kısım su karışımı bulamaç haline getirilir. pHsı 5.8e ayarlanıp kavanozlara doldurulup 121 0cde 30 dakika otoklavlanır ve aşılama yapılır.

                Yetiştirme Tekniği

                Bu mantar türlerinin üretimlerine yönelik yapılan çalışmaların sonucunda çeşitli üretim metotları geliştirilmiştir. Bu metotlara kısaca değinilecektir.

                Üretim metodunda izlenen yol şu şekildedir.

                1- Morchella spp. kültürü mantarların doğadan toplanmasıyla başlar. Doğadan toplanan mantarlar kısa sürede laboratuara getirilir ve steril kabinde besi ortamına mantarı salmak suretiyle spor aşılama işlemi gerçekleştirilir.
                2- Aşılanan ortamlar 12.7-26.6 0c arasında inkubasyona tabii tutulur ve misellerin gelişmesi sağlanır. Gelişme sonrası alt kültüre alınarak tohumluk miseller hazırlanır. Bu amaçla en fazla pirinç, kenevir, cin darı ve kolza kullanılmaktadır.
                3- Tohum üretimi için hububatların 24 saat suda bekletilmesi yeterli olacaktır. Kültür ortamı hazırlamada ise öncelikle 1 hacim turba toprağı, 5 hacim ıslak hububatla karıştırılır ve 110 mllik kavanozlara doldurulur. 121 0cde bir saatlik sterlizasyon sonrası morchella ana kültüründen aşılama işlemi gerçekleştirilir.
                4- Aşılanan ortamlar karanlıkta 20-21.6 0c de 4-6 haftalık inkubasyona tutularak sclerotia gelişimi sağlanır ve tohumluk misel hazırlanmış olur. Üretim için kompost hazırlığında bir tepsiye suda şişkinleştirilmiş pirinç konarak üzeri kağıtla kaplanır. Bunun üzerine ise %50 talaş (dış budak, meşe, akçaağaç, kayın vb.) %30 turba toprağı, %20 kum, %10 pirinç kauzu, %5 soya unu ,%5 sphagnum karışımı konur, sulanır. Söz konusu karışım 121 0cde sterlize edilir. Yukarda açıklanan tohumun bu karışıma aşılaması yapılarak 4-6 hafta 18.3-21.1 0cde inkubasyonu sağlanır. Misel gelişme sonrası ortam 3.3-4.4 0cde iki hafta süreyle buzdolabında soğuk şokuna tabi tutulur. İki hafta sonra üretim odasına alınarak (nem %85-95, sıcaklık 22.7-25 0c, günde 8 saat aydınlatma, CO2 miktarı 900 ppmden az) üzerine örtü toprağı serilir ve mantar oluşumu sağlanır.

                 

                a
                18-10-2012 00:58

                  Kuzu Göbegi Moral Mantarı (Morchella esculenta) Üretimi

                  emine Emine Fire Avatar

                  Kuzu Göbegi Mantarı Yetiştirmek

                  a
                  18-10-2012 00:59

                    Kuzu Göbegi Moral Mantarı (Morchella esculenta) Üretimi Teknikleri

                    emine Emine Fire Avatar

                    İyi Derece İngilizcesi olan arkadaşlarımız varsa yardımcı olursalar çok memnun olurum

                     This technique was developed by mycologist Gary Mills after much trial and error, and observations of morels growing in nature. What follows is a sequence which Gary demonstrated for the PBS series, Scientific American Frontiers. The temperature, humidity, substrate and other detailed parameters were placed in the public domain by George Robert Trager
                    ------------------------------------------------------------------------

                    Step 1.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek1
                    Morels are gathered in the woods. Typically this occurs in the early Spring. They can be very elusive, but look under the corners of downed trees, in thick leaves, and in areas recently burned by forest fire.


                    Step 2.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek2
                    Keep the morels fresh as best you can by keeping them in a bag or box in the field, then refrigerating them when you get home.


                    Step 3.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek3
                    In a clean area (preferably under a HEPA hood), use a sterile (heat/alcohol-treated) paper clip to pierce the stem of a healthy looking mushroom.

                    Step 4.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek4
                    Hang the mushroom by the paperclip over a freshly prepared petri dish. Petris, agar mix and agar preparation instructions can be ordered from Mushroompeople.


                    Step 5.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek5
                    Let the morel drip its spores onto the petri plate as you gently work it with your fingers. If you don´t see spores falling, just leave the mushroom hanging over the agar.


                    Step 6.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek6
                    Cover and seal the agar plate and store it (at 55-80°F). You can invert it to prevent moisture from building up on the lid. After a period of from a few hours to a few days, the spores will begin to send out their first mycelial strands into the agar plate


                    Step 7.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek7
                    The strands will form a web, and then grow vigorously, extending over the entire plate. For maintaining rapid growth as we transfer to new media, the most valuable portion is the outer, leading edge where thin strands are extending most quickly.

                    Step 8.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek8
                    When the plate is fully colonized, you can either transplant sections into fresh agar, thereby propagating the culture indefinitely, or you can innoculate grain media with sections of the mycelia you cut from the plate, using a sterilized (alcohol and heat treated) razor knife. Resterilize the knife after each transfer.

                    Step 9.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek9
                    A good grain medium is annual rye grass seed. Other grains such as rape seed, hemp seed, birdseed, and rice will work. Cover grain with water and soak for 24 hours.

                    Step 10.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek10
                    Drain and mix with potting soil, 1 part potting soil to 5 parts grain. Place 2 cups of this medium into a 1 quart regular canning jar. (Sorry, the pictures are of a pint jar!)

                    Step 11.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek11
                    Fit with filter disc and ring and sterilize for 1 hr at 15 psi in an autoclave.

                    Step 12.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek12
                    Clean work surface with 5% bleach, use a laminar flow hood, if possible. Remove filter disc from jar and quickly add a few small pieces of agar cultured mycelium with a flame sterilized scalpel. Replace filter disc. Cover the filter disc loosely with foil to prevent drying of the culture. Resterilize your scalpel after each transfer.


                    Step 13.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek13
                    Shake the jar to thoroughly mix in the mycelium. Place the jar in a cool (68 - 71°F), dark place for approximately 4 - 6 weeks. Good growth will be indicated by whitish strands of mycelium growing through the medium. At about 5 weeks, small aggregates of white to rust colored mycelia scerotia will form.

                    Step 14.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek14
                    After the schlerotia are visible within the jars, prepare some clean trays to receive the mixture for fruiting. Construct a fruiting room where temperature, humidity, light and fresh, filtered, air can be precisely controlled. The Mushroom Cultivator by Stamets and Chilton has excellent ideas on growing rooms.

                    Step 15.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek15
                    Make a fruiting substrate mix of 20% sand, 30% potting soil, 50% organic material composed of 80% small hardwood chips (ash, oak, maple, beech, elm, apple, etc.), 10% rice hulls, 5% soybean meal, 5% sphagnum, and a small amount of lime (the mineral, not the fruit) to bring the pH to 7.1-7.3. Mix well.

                    Step 16.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek16
                    Fill an autoclavable aluminum 9-1/4 X 9-1/4 X 2-1/2 inch tray (i.e. cake pan) or plastic dishpan (liberally punched with drainage holes) to a depth of 2 inches with substrate.

                    Step 17.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek17
                    Saturate substrate thoroughly with water. Allow to drain completely. Fill a second, identical tray with soaked, drained rye grass seed to a depth of 1/2 - 1 inch. Set substrate tray into rye seed tray so that the bottom of the substrate tray rests on the rye seed. Place the prepared trays inside an autoclave bag (oven cooking bags seem to work well) fitted with a filtered closure and sterilize at 15 psi for at least one hour.

                    Step 18.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek18
                    In a clean (use 5% bleach to clean up) draft- free area (laminar flow hood recommended) open cooled substrate bag and mix ca. 1/2 cup spawn into substrate using a flame-sterilized spoon. Reclose bag and place in a cool (65-70°F) dark place for 4-6 weeks. During this period (the spawn run) the relative humidity should be kept at 90-100%, CO2 at 6000-9000 ppm, and no fresh air exchanges.

                    Step 19.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek19
                    After 4-6 weeks, the surface of substrate should be covered with sclerotia. The hard schlerotia lumps are the secret to growing morels. These are the "seeds" of your mushrooms. Keep unused spawn refrigerated at 38-40°F. Spawn is viable for up to a year, under optimal conditions.

                    Step 20.
                    CHILLING (a necessary step): After spawn run, remove rye seed tray from bag, reclose, and place bagged substrate tray into refrigeration (38-40°F) for two weeks.


                    Step 21.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek21
                    Remove bagged tray from refrigeration. Remove substrate tray from bag and place in fruiting chamber or room. Slowly saturate substrate with sterile (65-70°F) water at a rate of 1.5-2.5 fluid ounces/hr/square foot of substrate surface area for 12-16 hours. Allow substrate to drain completely (for about 24 hours).


                    Step 22.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek22
                    CASING (optional): Layer casing soil evenly to a depth of 1/2". Allow 7-10 days for mycelium to run through the casing. Air temp 65 - 70°F. Filtered fresh air exchanges at 1 - 2 per hour. Keep dark.


                    Step 23.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek23
                    Primoridia will form in 3-7 days. Substrate moisture 60%, relative humidity 95-100%, air temp 70 - 73°F, filtered fresh air exchanges 6 - 8/hr. Light cycle 12 on / 12 off (grow lights). Keep CO2 less than 900 ppm.

                    Step 24.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek124
                    FRUIT BODY MATURATION: Substrate moisture 50%, relative humidity 85-95%, air temp 73 - 77°F. filtered fresh air exchanges 6 - 8/hr. Light cycle 12 on / 12 off (grow lights). Keep CO2 less than 900 ppm.

                    Step 25.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek25
                    You can also grow outdoors using sawdust spawn available from Mushroompeople. Plant Spring through Fall. Inoculated area must be kept moist during hot, dry periods. Plant under the type of trees where you find morels in your area, i.e. ash, oak, maple, beech, elm, old apple orchards, etc., in your garden with perrenials such as jeruselum artichoke or asparagus.

                    HOW TO PLANT: Gently remove forest litter from 7-8 square foot area for each pound of spawn to be planted. Loosen soil to a depth of 1 - 2 inches and moisten lightly, if dry. For each 7 - 8 square foot area, add 1 pound (soaked 48 hours) wood chips (from above types of trees) to loosened soil. Next, break up spawn and distribute evenly over prepared areas. Mix lightly with wood chips and soil. Replace litter and keep moist, especially during hot, dry months. Supposedly, a cover crop of clover helps to keep soil moist and adds nitrogen to the soil. WHEN THEY FRUIT: Late April - early June. Fruiting should occur the spring following planting. If you have a dry spring, be sure to water the planted area.

                    Step 26.
                    Kuzugöbegimantarıyetiştirmek26
                    Cook ´em up! For a section of excellent cookbooks, visit our on-line catalog!

                    a
                    18-10-2012 01:23
                      Gelişmiş editor için Javascript açık olmalıdır
                      ParaKazanma.co